bystrzyca.pl > Historia
Historia Bystrzycy:
Historia - Historia
Najwcześniejsze dokumenty dotyczące Bystrzycy Kłodzkiej pochodzą z początku XIV wieku, ale ślady pobytu ludzi w okolicach dzisiejszego miasta są znacznie starsze. W XIX wieku znaleziono w pobliżu urny z cmentarzyska popielnicowego charakterystyczne dla kultury łużyckiej. Znaleziono tu również denary cesarzy Wespazjana i Trajana - będące dowodem na przebiegający tędy szlak z Cesarstwa Rzymskiego do brzegów Bałtyku.
Teren całej Kotliny Kłodzkiej stał się w średniowieczu terenem rywalizacji pomiędzy Polską i Czechami. Układ kłodzki z 1137 roku przyniósł długotrwały pokój i podział Śląska, Ziemia Kłodzka przypadła wówczas Czechom.
Wiadomo, że przed 1253 rokiem istniała na miejscu Bystrzycy znaczna osada, jednak nie miała statusu miasta królewskiego. Brak pełni praw miejskich staje się główną przyczyną konfliktu mieszczan bystrzyckich i kłodzkich. Kres waśniom próbuje położyć król czeski dokumentem z 27 lipca 130 roku. Z 4 lipca 1319 roku pochodzi jeden z najważniejszych dokumentów związanych z Bystrzycą Kłodzką. Wystawiony w Nymburku nad Łabą przez króla Jana Luksemburskiego, który w uznaniu zasług Jakuba Rückera za otoczenie miasta murami nadaje na wieczne czasy jemu i jego spadkobiercom wójtostwo w Bystrzycy, prawo sądownictwa we wsiach Stara Bystrzyca, Dietrichsbach i Ponikwa, prawo rybołówstwa i ptasznictwa oraz liczne dobra. W kilka miesięcy później król zalicza gród w poczet miast królewskich, uniezależniając go tym samym od władzy Kłodzka.
W herbie miasta widniał umieszczony na czerwonym tle, srebrny lub biały lew z rozdwojonym ogonem, ukoronowany złotą koroną i stojący na tylnych łapach. Obszar miasta ograniczony murami miejskimi liczył prawie 5 ha i przybrał kształt owalny o dlugościach osi 300 m i 200 m. Przez mury miejskie prowadziły trzy bramy: Kłodzka, Wodna i Wyszecka. Zabudowa była, jak w większości miast, drewniana lub szachulcowa.
W XIV wieku w mieście wybuchają liczne konflikty pomiędzy wójtem a radą miejską - spory o kompetencje tych organów władzy rozstrzygane są przez króla lub starostwo w Kłodzku. W roku 1466 dziedziczne wójtostwo wykupił król czeski i odtąd obowiązki wójta pełnili urzędnicy królewscy.
Wojny husyckie przyniosły zdobycie miasta i zniszczenie jego przedmieść przez husytów w roku 1429. W roku 1469 miasto zostaje spalone przez wojska wrocławskie. Do tego szeregu nieszczęść dołączają się zarazy i klęski pożarów. W roku 1475 spłonęło całe miasto.
Następne stulecie istnienia miasta zdominowały antagonizmy religijne. Bystrzyca stała się centrum anabaptyzmu, w 1545 r. do nowej gminy wyznaniowej należała większość mieszczan. W 1548 roku edyktem Ferdynanda I Habsburga anabaptyści zmuszeni zostali do opuszczenia Ziemi Kłodzkiej. W Bystrzycy kościół przejął proboszcz luterański. Jednak duże wpływy mieli również zwolennicy Schwenkfelda. W latach 1604 i 1605 komisje cesarskie usiłowały ponownie wprowadzić katolicyzm ale mieszczanie pozostali przy wyznaniu luterańskim.
Pomimo napięć religijnych to samo stulecie przyniosło rozwój i wzrost znaczenia miasta. W 1566 r. Bystrzyca kupiła majątek w Porębie, w 1592 r. nabyła wsie: Wilkanów, Jaworek i Lesicę. Następnymi nabytkami były majątki w Starym Waliszowie, Ponikwie i Domaszkowie. Miasto w 1586 roku wykupuje od cesarza młyn miejski, folusz, trzy stawy i prawo pobierania cła, a w 1604 roku urząd wójta. W 1617 r. wykupiono także wyższe sądownictwo.
XVI wiek był czasem dużych inwestycji budowlanych w Bystrzycy. Wybudowano wówczas nowy ratusz, dwa browary, rozbudowano kościół parafialny, drewniane budynki przy rynku zastępowano murowanymi kamienicami, założono wodociąg miejski, rozbudowano przedmieścia.
Następne stulecie, a zwłaszcza okres wojny trzydziestoletniej przyniósł duże zniszczenia w Bystrzycy. Miasto przeszło najpierw w ręce wojsk saskich, a następnie austriackich, stając się dla nich baza wypadową i zaopatrzeniową. Okoliczni chłopi zmęczeni kontrybucjami i żołnierskimi rabunkami stanęli po stronie protestanckich żołnierzy twierdzy kłodzkiej, odmówili dostaw i rozpoczęli oblężenie Bystrzycy. Z odsieczą przybyli zwerbowani w Polsce przez cesarza lisowczycy, którzy rozgromili zbuntowanych obozujących w Wilkanowie.
Strony:12
© 2003-2004 ProjektB Adam Biniek